Met maar liefst vijf nationale landschappen binnen de provinciegrenzen is de provincie Utrecht rijk aan landschappelijke kwaliteiten. Tegelijkertijd is het een dichtbevolkte groeiregio die voortdurend in ontwikkeling is. Om deze twee kenmerken in balans te brengen, hebben we de Kwaliteitsgids Utrechtse Landschappen ontwikkeld. In deze gids nemen we de lezer mee door een feitelijke analyse en verschillende verhalen die licht werpen op de belangrijkste aspecten van het landschap, waarbij we ingaan op de geschiedenis van het huidige landschap.

 
 
 

De binnenstad van Utrecht wordt gekenmerkt door historische authenticiteit maar is daardoor van nature niet ingericht op de ontwikkelingen op het gebied van mobiliteit of klimaat. Dankzij de lange geschiedenis van de Utrechtse binnenstad is veel van de ruimte in de loop der tijd geclaimd en versteend. Precies die eigenschappen maken het lastig om deze stad, net als veel vergelijkbare omvangrijke historische binnensteden, klimaatadaptief interichten.

 
 
 

Met een van de langste geschiedenissen van alle steden ter wereld, heeft Athene zichzelf vaak opnieuw uitgevonden en uitgebalanceerd. De explosieve groei van de afgelopen decennia heeft geleid tot infrastructurele problemen en een sociaal-culturele onbalans, wat resulteerde in een negatieve ontwikkeling van het stadscentrum. De economische uitdagingen hadden de levenskwaliteit en de milieuomstandigheden dermate aangetast dat Athene een opleving nodig had.

 
 
 

Het plan ‘Nature as leverage’ is een nature-based ontwerpprogramma, waarin berg, zee en landontwikkeling binnen in een projectgebied van 19 vierkante kilometer naadloos in elkaar overgaan. Het is het resultaat van een samenwerking met MLA+ en IBR, waarbij de krachten werden gebundeld om een eerbetoon te brengen aan de rijke historische Chinese waterstrategie en deze te verweven met de Nederlandse aanpak, wat resulteerde in een unieke visie voor kustlandschappen. Het resulterende plan werd in 2019 uitgeroepen tot winnaar van de competitieve aanbesteding en is sindsdien aangenomen als basis voor verdere ontwikkelingsinitiatieven.

 
 
Nijverdal Grotestraat
 

Ooit maakte de Grotestraat in Nijverdal deel uit van een drukke verbindingsweg tussen Zwolle en Enschede. Er was sprake van een constante stroom snelverkeer zonder lokale bestemming die het hart van de stad binnendrong. De introductie van een nieuwe tunnel bood een kans om de focus van de straat te verleggen naar bewoners en langzaam verkeer. Die ambitie werd als startpunt genomen voor een verbinding van het centrum met het omliggende landschap

 
 

Het is vandaag de dag moeilijk voor te stellen, maar nog niet zo lang geleden vormden de kades van Rotterdam een bijna vergeten kwaliteit. Waar activiteiten zich concentreerden in de binnenstedelijke omgeving, waren de kades vaak onbestemd, uitgestorven of in gebruik als parkeerplaats en restruimte. In lijn met onze visie op een verbonden stad kregen deze ruimtes een nieuwe relatie met de binnenstad, het ontwerp en het gebruik werden opgewaardeerd. Het resultaat hiervan is een flexibele groene kade met een hoogwaardige verblijfskwaliteit tijdens rustmomenten én activiteiten. Een kwaliteit die sindsdien een kernkenmerk is geworden voor de nieuwe openbare ruimte van Rotterdam.

 
 

Het estuarium van Shantou vormt een waardevol natuurlijk decor van de bergen tot de rivier en de zee. Het gebied omvat de binnenbaai van Shantou en heeft een totale oppervlakte van 117 vierkante kilometer. Dit omvat 54 kilometer van de baaikust, het stedelijke stadscentrum, de haven en de herontwikkeling van oude industriële locaties. Zoals veel grote Chinese steden staat Shantou onder druk van verstedelijking en klimaatverandering. Het doel van ons team was om een ontwerpvisie te ontwikkelen voor een veerkrachtig stedelijk landschap voor Shantou’s binnenbaai.

 
 
 

De Korenmarkt ligt in het hart van Mechelen en wordt beschouwd als de oorsprong van de stad. De waarde van de Korenmarkt voor de stad was in de loop der tijd echter verloren gegaan. Wij gingen de uitdaging aan om wat was gedegradeerd tot een verbredende weg met wat parkeergelegenheid om te vormen tot een waardevol plein met verblijfskwaliteit en oog voor historie.

 
 
 

Het Caspar van Wittelplantsoen is het groene hart van het herstructureringsgebied CSG Noord in Amersfoort. Het verbindt de verschillende nieuwe ontwikkelingen zowel met elkaar als met hun stedelijke context. Om dit te bereiken creëerden we één samenhangende en toegankelijke beleving die zo groen mogelijk is, direct voor de deur van de bewoners.

 
 
 

Het gebied Mient Kooltuin was een van Katwijks laatste rafelranden, gelegen tussen Nationaal Park Hollandse Duinen en de nieuwe kern Valkenhorst.  Om het toekomstige karakter van het gebied te definiëren, hebben we een visie opgesteld die mogelijk landgebruik, landschappelijk karakter en circulatie definieert op basis van de rijke geschiedenis van het gebied.

 
 

De visie voor Mient Kooltuin richt zich op het versterken van de identiteit van de plek en de omgeving. Dit zal niet alleen de ecologische veerkracht van het aangrenzende duingebied versterken, maar ook de kwaliteit van leven voor de omwonenden verhogen. De Mient Kooltuin zal zo dienen als recreatieve bestemming voor zowel de bestaande kernen als de nieuwe kern Valkenhorst die op het naastgelegen voormalige vliegveld Valkenburg wordt ontwikkeld. Als één van de toegangspoorten tot het Nationaal Park Hollandse Duinen dient de Mient Kooltuin daarbij niet alleen als ontsluiting van het Nationaal Park, maar ook als buffer voor de recreatieve druk van de ecologisch kwetsbare kerngebieden.

 

Recreatief landschap

We zien de Mient Kooltuin als een recreatief landschap dat bestaat uit een verscheidenheid aan publieke en private recreatieve ontwikkelingen. Het gebied heeft een gradiënt van een openbaar bosrijk landschap grenzend aan een Natura 2000 natuurgebied, een overgangszone die ruimte biedt aan een verscheidenheid aan recreatieve programma’s en een open gebied met karakteristieke polderververkaveling dat de belangrijkste recreatieve functies scheidt van de nieuwe kern Valkenhorst.

Creator of meaningful places
Creator of meaningful places

Een beboste zone rondom de historische schuilbarakken vormt het belangrijkste openbare recreatiegebied en biedt recreatiemogelijkheden zoals avontuurlijke wandelroutes, gelegenheden voor paardrijden en honden uitlaten, om zo ruimte te bieden aan recreatief gebruik dat in de meer gevoelige Natura 2000-gebieden te verstorend zou zijn. Een overgangszone tussen de beboste delen zal verschillende recreatieve functies herbergen en zal zo dienstdoen als verbinding naar het waardevolle open weidelandschap, dat op zijn beurt ook verder verbeterd en toegankelijk gemaakt zal worden.

Impact in de toekomst

Door het gebied geleidelijk te transformeren tot een recreatielandschap wordt de ecologische waarde in de Mient Kooltuin versterkt, waardoor niet alleen het Natura 2000-duingebied beter wordt beschermd, maar ook de ecologische rol van de Mient Kooltuin zelf wordt verbeterd. Als recreatieve en hydrologische buffer tussen het duingebied en Valkenhorst zal de Mient Kooltuin recreatieve ontwikkeling combineren met het behoud en versterken van de natuurwaarden in het gebied.

Creator of meaningful places
 
 

Bouwen op een rijk erfgoed

In onze visie combineren we elementen van het rijke natuurlijke en culturele erfgoed van het gebied, zoals de duinen, de tuinbouwtraditie van de bollenteelt en de militaire geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog met nieuwe recreatieve gebruiksmogelijkheden.

De monumentale schuilbarakken uit de Tweede Wereldoorlog, vermomd als boerendorp, worden het recreatieve hart van het gebied en vormt een link naar het omringende militaire erfgoed van Atlantikwall. Daarnaast zal het gebied onder andere gebruikt worden voor educatie over de rijke biodiversiteit van de duinen en de zuiverende werking van de duincomplexen voor drinkwaterwinning.

 
 
 

Begeleiden van een natuurlijke transformatie

De visie voor de Mient Kooltuin is geen blauwdruk maar een startpunt voor een geleidelijke transformatie. Onze visie geeft richting aan een gebied met sterkere identiteit en zonering  waarbinnen recreatieve mogelijkheden en ecologische waarden versterkt kunnen worden. De visie geeft de verschillende grondeigenaren in het gebied ruimte en richting om gezamenlijk aan de invulling van het gebied te werken en helpt de Gemeente Katwijk dit proces te faciliteren en te begeleiden.

 
 

Ontdek meer projecten