27 augustus 2026 Nieuws
Hollandsche IJssel · Utrecht, Nederland
De Hollandsche IJssel: Verbindt stad en land
Ontwikkelperspectief 2040
De Hollandsche IJssel slingert door de stadsrand als een verborgen landschapsschat: vandaag grotendeels ontoegankelijk, maar met het potentieel om uit te groeien tot een zichtbare en geliefde bestemming.
Foto: Freek van den Bergh Fotografie
Langetermijnambitie
Terwijl de verstedelijking in de provincie Utrecht versnelt en de ruimtedruk toeneemt, blijft de hoeveelheid groen per inwoner afnemen. Binnen het provinciale programma Groen Groeit Mee onderzoeken we hoe een groenblauw landschappelijk raamwerk kan meegroeien met de stedelijke ontwikkeling, door zowel korte- als langetermijnoplossingen direct te integreren in de ruimtelijke planning.
NATUURNETWERK
39 ha → 100 ha
aan nieuwe en toekomstige natuur binnen het Natuurnetwerk Nederland (NNN) en de Groene Contour
TRANSFORMATIELANDSCHAP
+55 ha
aan agrarisch gebied getransformeerd voor recreatie, duurzame energie en toekomstige ontwikkelingen
LANDSCHAPPELIJKE VERBINDINGEN
+12 km
aan nieuwe routes en verbindingen die het landschap beleefbaar maken te voet, per fiets en vanaf het water
UITZICHTPUNTEN & CONTACTPLEKKEN
+15
nieuwe uitzichtpunten en landschappelijke contactplekken die de beleving van de rivier en het polderlandschap versterken
Van visie naar uitvoering
In opdracht van de provincie Utrecht stelden wij, samen met Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden, Staatsbosbeheer en de gemeenten IJsselstein, Montfoort, Nieuwegein en Utrecht, het Ontwikkelperspectief Hollandsche IJssel 2040 op. Met ruimtelijke analyses, ontwerpend onderzoek en verkenningen op verschillende schaalniveaus onderzochten we hoe stedelijke ontwikkeling en landschappelijke kwaliteit elkaar kunnen versterken. Als voorbeeldgebied binnen Groen Groeit Mee, direct grenzend aan de toekomstige ontwikkeling van Rijnenburg, vormde het gebied een testlocatie voor nieuwe stad-landverbindingen, recreatieve netwerken en groenblauwe structuren. Het ontwikkelperspectief vormt de basis voor de volgende planfase en geeft richting aan toekomstige investeringen in landschap, natuur, recreatie en water.
Samen met het ambtelijke projectteam brachten we uiteenlopende belangen en ambities samen in één integraal perspectief. Met ontwerpend onderzoek legden we eerst de kernkwaliteiten, uitdagingen en ruimtelijke principes van het gebied bloot. Deze vormden de basis voor gezamenlijke ontwerptafels, workshops en bestuurlijke afwegingen. Daarnaast voerden we circa dertig keukentafelgesprekken met grondeigenaren en organiseerden we een brede gebiedsbijeenkomst. Door tussentijdse resultaten voortdurend te toetsen bij gebiedspartijen ontstond een ontwikkelperspectief dat zowel inhoudelijk stevig als breed gedragen is.
De langetermijnvisie verrijkt het bestaande programma met groenblauwe netwerken, recreatieve voorzieningen, biodiversiteit en klimaatadaptieve maatregelen, waardoor de meerwaarde van het gebied wordt verdubbeld.
Vijf centrale doelstellingen
Vijf gezamenlijke doelstellingen vormen de basis van het Ontwikkelperspectief: een beleefbaar landschap, toegankelijk groen, beleefbaar water, landschapsinclusieve landbouw en robuuste natuur. Samen vormen zij een samenhangend ruimtelijk verhaal binnen de Omgevingsvisie van IJsselstein.
“Juist nu de stad verder oprukt en het gebruik van het landschap verandert, ligt de uitdaging in het behouden van zijn unieke karakter en het versterken van kwaliteit, beleving en ecologische veerkracht.”
— Roel Klein Hesselink, Landschapsontwerper, OKRA
Het Ontwikkelperspectief Hollandsche IJssel 2040 vormt een robuust en multifunctioneel groenblauw raamwerk dat het karakteristieke polderlandschap beschermt, de Hollandsche IJssel opnieuw zichtbaar en toegankelijk maakt en de relatie tussen stad en landschap versterkt via nieuwe toegangspoorten tot het gebied. Daarmee biedt het perspectief een helder fundament voor de volgende planfase, waarin langetermijnambities worden vertaald naar concrete projecten en integrale ruimtelijke ingrepen.
